గ్లోబల్ జెండర్ గ్యాప్ రిపోర్ట్లో భారత్ స్థానం 131.. పాతుకుపోయిన పితృస్వామ్య భావజాలం
Indiabreakingdaily.com – గ ల బల జ డర గ య - గ ల బల జ డర గ నివేదికలో భారత్ 145 దేశాల్లో 131వ స్థానంలో నిలిచింది. వరల్డ్ ఎకనామిక్ ఫోరమ్ విడుదల చేసిన 2026 గ్లోబల్ జెండర్ గ్యాప్ రిపోర్ట్ ప్రకారం, దేశం లింగ అంతరంలో 64.5 శాతాన్ని మాత్రమే పూడ్చగలిగింది. విద్య, ఆరోగ్యంలో పురోగతి కనిపించినా ఆర్థిక భాగస్వామ్యం, రాజకీయ నిర్ణయాధికారంలో మహిళల వెనుకబాటు దేశ ర్యాంకును ప్రభావితం చేసింది.
ప్రపంచ స్థాయిలో లింగ సమానత్వం పరిస్థితి
2006లో ప్రారంభమైన ఈ సూచీకి 2026తో 20 ఏళ్లు పూర్తయ్యాయి. ప్రపంచవ్యాప్తంగా లింగ సమానత్వ స్కోరు 69.2 శాతానికి చేరినట్లు నివేదిక తెలిపింది. అయితే ప్రస్తుతం ఉన్న పురోగతి వేగం కొనసాగితే పూర్తి లింగ సమానత్వానికి ఇంకా దాదాపు 120 సంవత్సరాలు పట్టవచ్చని అంచనా వేసింది.
ఐస్‌లాండ్ 93 శాతం సమానత్వ స్కోరుతో వరుసగా 17వసారి అగ్రస్థానంలో నిలిచింది. ఫిన్‌లాండ్, నార్వే, నమీబియా తర్వాతి స్థానాల్లో ఉన్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో గ ల బల జ డర గ సూచీలో భారత్ ప్రదర్శన ప్రపంచ సగటుతో పోలిస్తే వెనుకబాటును చూపిస్తోంది.
విద్య, ఆరోగ్యంలో మెరుగైన ఫలితాలు
విద్యా సాధన విభాగంలో భారత్ 96.6 శాతం స్కోరు నమోదు చేసింది. ప్రాథమిక, మాధ్యమిక, ఉన్నత విద్యలో బాలికల నమోదులో దాదాపు సమానత్వం సాధించింది. సర్వశిక్షా అభియాన్, బేటీ బచావో-బేటీ పడావో, మధ్యాహ్న భోజన పథకం, బాలికల హాస్టళ్లు, సైకిళ్ల పంపిణీ వంటి చర్యలు డ్రాపౌట్‌ను తగ్గించడంలో పాత్ర పోషించాయి.
అయితే వయోజన అక్షరాస్యతలో లింగ సమానత్వం 82.5 శాతం వద్దే ఉంది. సైన్స్, టెక్నాలజీ, ఇంజినీరింగ్, మ్యాథమెటిక్స్ రంగాల్లో చదువు పూర్తి చేస్తున్న యువతుల సంఖ్య పెరుగుతున్నా, అందుకు తగిన ఉద్యోగాలు, దీర్ఘకాలిక కెరీర్ అవకాశాలు అందడం లేదు.
ఆరోగ్యం, జీవనం విభాగంలో భారత్ 95.6 శాతం సమానత్వాన్ని నమోదు చేసింది. సంస్థాగత ప్రసవాల పెరుగుదల, జననీ సురక్ష యోజన అమలు, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రాల విస్తరణతో మాతా మరణాల రేటు తగ్గుముఖం పట్టింది. అయినప్పటికీ జనన లింగ నిష్పత్తి 2006 స్థాయితో పోలిస్తే దాదాపు ఒక శాతం తక్కువగానే ఉందని నివేదిక పేర్కొంది.
ఆర్థిక రంగంలో కొనసాగుతున్న భారీ అంతరం
ఆర్థిక భాగస్వామ్యం, అవకాశాల విభాగంలో భారత్ కేవలం 41.2 శాతం స్కోరుతో 145 దేశాల్లో 143వ స్థానంలో నిలిచింది. 2013లో నమోదైన 44.7 శాతం గరిష్ట స్కోరుతో పోలిస్తే ప్రస్తుత స్థాయి 3.5 శాతం తక్కువగా ఉంది. ఆర్థిక వృద్ధి పెరిగినా మహిళల ఆర్థిక సాధికారత అదే స్థాయిలో ముందుకు సాగలేదని ఈ గణాంకాలు సూచిస్తున్నాయి.
పురుషుడు సంపాదించే ప్రతి వంద రూపాయలకు మహిళకు సగటున 35 రూపాయలే లభిస్తున్నాయి. వృత్తి, సాంకేతిక నిపుణుల విభాగంలో మహిళల వాటా దాదాపు 50 శాతానికి చేరినా, మేనేజర్ స్థాయి నాయకత్వం, బోర్డు రూమ్‌లలో వారి ప్రాతినిధ్యం 13.1 శాతానికే పరిమితమైంది. ఇది ఉద్యోగాల్లో ఉన్నత స్థాయికి చేరడాన్ని అడ్డుకునే అవరోధాలు ఇంకా బలంగా ఉన్నాయని చూపిస్తోంది.
రాజకీయ ప్రాతినిధ్యం వెనుక ఉన్న వాస్తవం
రాజకీయ సాధికారతలో భారత్ 67వ స్థానంలో ఉన్నప్పటికీ, ప్రస్తుత ప్రాతినిధ్యం పరిమితంగానే ఉంది. పార్లమెంటులో మహిళల వాటా 16.1 శాతం కాగా, కేంద్ర మంత్రివర్గంలో వారి భాగస్వామ్యం 5.9 శాతానికి పడిపోయింది. గత 50 ఏళ్లలో మహిళా దేశాధినేతలు పనిచేసిన చరిత్ర ఈ విభాగంలోని ర్యాంకుపై ప్రభావం చూపింది.
స్థానిక సంస్థల్లో 14 లక్షలకు పైగా మహిళా ప్రజాప్రతినిధులు ఉన్నారు. అయినా అంతర్జాతీయ కొలమానాలు కేంద్ర స్థాయి ప్రాతినిధ్యానికే ఎక్కువ ప్రాధాన్యం ఇవ్వడం వల్ల ఆ ఫలితం ర్యాంకులో పూర్తిగా ప్రతిబింబించడం లేదు. గ ల బల జ డర గ నివేదిక పితృస్వామ్య ధోరణులు, గుర్తింపు లేని గృహ సంరక్షణ శ్రమ, ఉపాధి అవకాశాల కొరత వంటి అంశాలపై దృష్టి పెట్టాల్సిన అవసరాన్ని గుర్తుచేస్తోంది.
విద్యలో సాధించిన పురోగతి ఆర్థిక, రాజకీయ నిర్ణయాధికారంలోనూ కనిపించినప్పుడే లింగ సమానత్వం సార్థకమవుతుంది.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
భారత్ గ్లోబల్ జెండర్ గ్యాప్ రిపోర్ట్లో ఏ స్థానంలో ఉంది?
2026 నివేదికలో 145 దేశాల్లో భారత్ 131వ స్థానంలో ఉంది. దేశం మొత్తం లింగ అంతరంలో 64.5 శాతం పూడ్చగలిగింది.
భారత్ ఏ రంగాల్లో మెరుగ్గా ఉంది?
విద్యా సాధనలో 96.6 శాతం, ఆరోగ్యం మరియు జీవనంలో 95.6 శాతం సమానత్వ స్కోరుతో భారత్ తులనాత్మకంగా మెరుగైన స్థితిలో ఉంది.
ఆర్థిక భాగస్వామ్యంలో భారత్ ఎందుకు వెనుకబడింది?
మహిళలకు సమాన వేతనాలు, స్థిరమైన ఉద్యోగాలు, నాయకత్వ అవకాశాలు పరిమితంగా ఉండటం ప్రధాన కారణాలు. గృహ సంరక్షణ పనుల భారం కూడా మహిళల ఉపాధి భాగస్వామ్యాన్ని ప్రభావితం చేస్తోంది.
Related Reading
Frequently Asked Questions
What is గ ల బల జ డర గ య?గ ల బల జ డర గ య is the main topic of this guide. The article explains the context, practical details, and next steps readers should understand.
Why does గ ల బల జ డర గ య matter?గ ల బల జ డర గ య matters because readers are looking for a useful answer, not just a short summary. Good content should match search intent and help them decide what to do next.